Fiyat farkı nasıl hesaplanır?
Kamu yapım işlerinde fiyat farkı F = Aₙ × B × (Pₙ − 1) formülüyle hesaplanır:
- Aₙ: Uygulama ayında sözleşme fiyatlarıyla yapılan iş tutarı.
- B: Sabit katsayı (kamu yapım işlerinde yasal değer sonuç tablosunda gösterilir).
- Pₙ: Güncelleme katsayısı: Pₙ = a·(İₙ/İ₀) + b1·(Çₙ/Ç₀) + b2·(Dₙ/D₀) + b3·(AYₙ/AY₀) + b4·(Yₙ/Y₀) + b5·(Kₙ/K₀) + b6·(Gₙ/G₀) + c·(Mₙ/M₀). Katsayıların toplamı 1,00'dır ve ihale dokümanında belirlenir.
- ₀ ve ₙ: Temel endeks ihale ayına, güncel endeks uygulama ayına aittir.
Pₙ 1'den küçükse F negatif çıkar ve hakedişten düşülür. Fiyat farkı KDV ve stopaj matrahına girer; avans mahsubu matrahına girmez.
Sık sorulan sorular
Pₙ katsayısı nedir?
İşin maliyetini oluşturan bileşenlerin (işçilik, çimento, demir, akaryakıt, Yİ-ÜFE vb.) ağırlıklı fiyat değişimini gösteren güncelleme katsayısıdır. Her bileşenin güncel endeksinin temel endeksine oranı, sözleşmedeki ağırlığıyla çarpılıp toplanır.
Katsayıların toplamı neden 1 olmalı?
Katsayılar iş maliyetinin bileşenlere dağılımını gösterir; toplamları 1,00 (yüzde yüz) olmalıdır. Toplam 1 değilse hesaplayıcı uyarı verir ve hesap yapmaz.
Fiyat farkı negatif olabilir mi?
Evet. Endeksler düştüğünde Pₙ 1'in altında kalır, F negatif çıkar ve yüklenicinin hakedişinden düşülür.
Hangi endeksler kullanılır?
Sözleşmede belirlenen TÜİK endeksleri kullanılır (ör. işçilik için TÜFE, malzemeler için Yİ-ÜFE alt kalemleri). Temel endeks ihale ayının, güncel endeks uygulama ayının değeridir.
Özel sektör sözleşmesinde fiyat farkı verilir mi?
Yalnız sözleşmede açıkça kararlaştırılmışsa ve sözleşmedeki formülle verilir. Kamu formülü aynen alınabilir ya da tek endeksli bir eskalasyon kullanılabilir.
Kaynaklar
- 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m.8
- Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar m.5 (2013/5217; CB Kararı 10132, RG 30.07.2025, 32971)
- İşçilik endeksi TÜFE (2025=100): KİK 30.09.2026 tarihli 2026/DK.D-332 kararı
Son güncelleme: 2026-11-06. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; resmî işlem öncesi mali müşavir / İSG profesyoneli ile doğrulayın.