📚 İnşaat ERP Sözlüğü

İnşaat, Finans ve Bordro Terimleri Sözlüğü

Hakediş nasıl hesaplanır? Tevkifat nedir? Puantaj ne işe yarar? İnşaat ve taahhüt sektörünün en çok merak edilen 58+ teriminin net ve güncel tanımları — Parsek ERP tarafından derlendi.

İnşaat & ŞantiyeHR & BordroFinans & CariVergi & E-BelgeProje & İhaleStok & DepoERP & Teknoloji

İnşaat & Şantiye

Hakediş
Yapım işlerinde yükleniciye, tamamlanan iş miktarına (metraj) göre belirli periyotlarla (genelde aylık) ödenen tutardır. Geçici ve kesin hakediş olmak üzere düzenlenir; rapor imzalandıktan sonra tahakkuka bağlanıp ödenir.
Metraj
Şantiyede fiilen yapılan iş miktarının (m², m³, metre, adet) ölçülmesidir. Hakediş tutarı, metraj ile birim fiyatların çarpımından hesaplanır.
Mukayeseli Cetvel
Sözleşmedeki keşif miktarları ile fiilen gerçekleşen metrajların karşılaştırıldığı, iş artış/azalışlarını gösteren hakediş ekidir.
Birim Fiyat Pozu
Bir iş kaleminin (örn. beton dökümü, hafriyat) standart tanımı ve birim fiyatıdır. Türkiye’de Bayındırlık (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı) pozları yaygın olarak kullanılır.
Yaklaşık Maliyet
Bir yapım işinin ihale öncesi öngörülen maliyetidir. İş kalemleri × birim fiyatlar toplamına yüklenici kâr ve genel gider eklenerek bulunur.
Geçici Kabul
Sözleşmedeki işin tamamlandığında tekniğine uygunluğunun bir komisyonca kontrol edildiği aşamadır. Kusur varsa nefaset kesintisi uygulanır ve teminat süresi başlar.
Kesin Kabul
Geçici kabulden sonra teminat süresi sonunda yapılan nihai kabuldür. Onaylandığında teminat mektubu iade edilir.
Nefaset Bedeli
Teknik olarak kabulde sakınca görülmeyen ancak giderilmesi mümkün olmayan kusurlar için hakedişten kesilen tutardır.
Teminat Mektubu
İşin yapılacağının banka tarafından güvence altına alınmasıdır. İhale için geçici (genelde %3), sözleşme için kesin teminat (genelde %6) alınır.
Taşeron (Alt Yüklenici)
Belirli bir iş kalemini asıl yüklenici adına üstlenen firmadır. Taşeron hakedişleri ve sözleşmeleri ayrıca takip edilir.
Saha Raporu
Şantiyedeki günlük gelişmeleri, fotoğrafları ve tespitleri içeren rapordur. Dijital saha raporları puantaj ve ilerleme takibiyle entegre çalışır.
Keşif Özeti
Bir yapım işinde tüm iş kalemlerinin miktar ve tutarlarını gösteren özet cetveldir; yaklaşık maliyetin temelini oluşturur.
Pursantaj
Bir iş kaleminin toplam iş içindeki yüzdesel ağırlığıdır. İş ilerleme (fiziki gerçekleşme) takibinde kullanılır.
Fiyat Farkı
Sözleşme süresince malzeme/işçilik fiyatlarındaki değişimi telafi etmek için hakedişe eklenen/çıkarılan tutardır (genelde endeks bazlı).
İş Programı
Yapım işinin zaman planıdır; iş kalemlerinin başlangıç-bitiş tarihlerini ve nakit akışını gösterir. Genelde Gantt/iş-zaman grafiği ile sunulur.
Yeşil Defter (Ataşman)
Şantiyede yapılan ölçümlerin (metraj) detaylı kaydedildiği, hakedişe esas teşkil eden ek belgedir.
Şantiye Şefi
Şantiyenin teknik ve idari yönetiminden sorumlu mühendis/mimardır. İş güvenliği ve ilerleme takibinden sorumludur.

HR & Bordro

Puantaj
Çalışanın fiilen çalıştığı gün/saat sayısının kaydıdır. Bordro hesaplaması ve hakediş işçilik maliyetleri puantaja göre yapılır.
Bordro
Çalışana ödenecek net maaşın; brüt ücret, SGK primi, gelir vergisi, damga vergisi ve kesintilerle detaylı hesaplandığı belgedir.
SGK Primi
Sosyal Güvenlik Kurumu’na ödenen sigorta primidir. 2026’da işçi payı %15, işveren payı yaklaşık %24,75’tir (sektör indirimleri olabilir).
AGİ (Asgari Geçim İndirimi)
Çalışanın medeni durum ve çocuk sayısına göre gelir vergisi matrahından düşülen tutardır.
Kıdem Tazminatı
Çalışanın her tam hizmet yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücreti tutarındaki tazminattır. Gelir vergisinden muaftır, damga vergisine tabidir.
İhbar Tazminatı
İş sözleşmesinin feshinde ihbar sürelerine uyulmadığında ödenen tazminattır. Süre, çalışanın kıdemine göre 2-8 hafta arasında değişir.
Zimmet
Çalışana teslim edilen şirket varlığıdır (laptop, telefon, araç, ekipman). Demirbaş takibiyle ilişkilendirilir.

Finans & Cari

Cari Hesap
Bir işletmenin müşteri veya tedarikçiyle olan borç-alacak bakiyesini gösteren hesaptır. Her hareket (fatura, tahsilat, ödeme) cariye işlenir.
Açık Fatura
Vadeli (henüz ödenmemiş) satışlarda kullanılan fatura türüdür; cari hesaba borç olarak yazılır.
Kapalı Fatura
Peşin ödenmiş faturadır; tahsilatı tamamlanmış kabul edilir.
Çek / Senet
Belirli bir vadede ödeme taahhüdü içeren kıymetli evraklardır. Vade takibi ve cari hesap entegrasyonu önemlidir.
İrsaliye
Malın sevk edildiğini gösteren belgedir. Fatura ile birlikte ya da ayrı düzenlenebilir.
Şantiye Gider Defteri
Bir şantiye/şube bazında yapılan tüm masrafların (malzeme, yakıt, taşeron ödemesi, hakediş) kaydedildiği gider takibidir.

Vergi & E-Belge

KDV (Katma Değer Vergisi)
Mal/hizmet satışından alınan dolaylı vergidir. 2026 oranları 0, 1, 8, 10, 18 ve %20 olarak uygulanır. ↗ Vikipedi
KDV Tevkifatı
Belirli işlemlerde KDV’nin bir kısmının alıcı tarafından kesilip doğrudan vergi dairesine yatırılmasıdır. Oranlar 2/10, 4/10, 5/10, 7/10, 9/10 şeklindedir.
Stopaj (Tevkifat)
Ödeme yapan tarafın kaynakta kestiği vergidir. Bordroda gelir vergisi kesintisi için de kullanılır.
E-Fatura
GİB standardında, mali mühür/e-imza ile düzenlenen elektronik faturadır. 2026’da belirli ciro ve sektörlerde zorunludur.
E-Arşiv
E-fatura mükellefi olmayanlara elektronik olarak düzenlenen faturadır. Belirli tutar limitlerinin üzerinde zorunludur.
Damga Vergisi
Brüt ödemeler ve sözleşmeler üzerinden alınan vergidir; ücretlerde binde 7,59 (%0,759) oranında uygulanır.
VKN (Vergi Kimlik No)
Tüzel kişilere verilen 10 haneli vergi kimlik numarasıdır. Gerçek kişilerde 11 haneli TC Kimlik No kullanılır.
E-İrsaliye
Sevk irsaliyesinin GİB standardında elektronik versiyonudur. Malın sevkinden önce düzenlenir ve elektronik olarak iletilir.
E-Müstahsil Makbuzu
Çiftçi/müstahsilden alınan ürünler için düzenlenen elektronik makbuzdur. Stopaj kesintisi içerir.
GİB (Gelir İdaresi Başkanlığı)
Türkiye’de vergi süreçlerini yöneten kurumdur. E-fatura, e-arşiv ve e-defter standartları GİB tarafından belirlenir.
Tevkifat Oranı
KDV tevkifatında alıcının kesip beyan edeceği KDV payıdır. Yapım işlerinde genelde 4/10, temizlik/işgücünde 9/10 uygulanır.

Proje & İhale

İhale
Bir işin en uygun teklifi veren istekliye verilmesi sürecidir. Kamu ihaleleri 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabidir.
Birim Fiyat Sözleşmesi
İşin her kalemi için birim fiyat belirlenip, fiili metrajla çarpılarak ödenen sözleşme türüdür.
Anahtar Teslim Götürü Bedel
İşin tamamının sabit bir bedelle yapıldığı sözleşmedir; metraj artışı yükleniciye ek ödeme getirmez.
Yaklaşık Maliyet (İhale)
İhale öncesi idarece hesaplanan, ihalenin tahmini bedelini gösteren tutardır. Tekliflerin değerlendirilmesinde referanstır.
Geçici Teminat
İhaleye katılan isteklinin teklifinin ciddiyetini güvence altına alan, genelde teklif bedelinin %3’ü tutarındaki teminattır.
EKAP
Elektronik Kamu Alımları Platformu; kamu ihalelerinin elektronik ortamda yürütüldüğü sistemdir.

Stok & Depo

Stok Kartı
Bir malzemenin tüm bilgilerini (kod, birim, kritik stok, fiyat) tutan kayıttır. Tüm stok hareketleri bu karta işlenir.
Kritik Stok Seviyesi
Bir malzemenin sipariş verilmesi gereken minimum miktarıdır. Altına düşünce sistem otomatik uyarı verir.
FIFO / LIFO
Stok değerleme yöntemleridir. FIFO (ilk giren ilk çıkar) ve LIFO (son giren ilk çıkar), maliyet hesabını etkiler. Türkiye’de genelde FIFO/ağırlıklı ortalama kullanılır.
Depo Transferi
Bir malzemenin depolar veya şantiyeler arası sevkidir. Çıkış ve kabul ile stok bakiyeleri otomatik güncellenir.
Sayım (Envanter)
Depodaki fiili malzeme miktarının fiziksel olarak sayılıp kayıtlarla karşılaştırılmasıdır. Fark fişiyle düzeltilir.
Barkod / QR Takibi
Malzeme ve demirbaşların barkod/QR etiketle anlık izlenmesidir. Stok giriş-çıkış ve zimmet işlemlerini hızlandırır.

ERP & Teknoloji

ERP (Kurumsal Kaynak Planlama)
Bir işletmenin finans, stok, üretim, İK, satış gibi tüm süreçlerini tek veritabanında birleştiren bütünleşik yazılım sistemidir. ↗ Vikipedi
Bulut (SaaS)
Yazılımın sunucu kurulumu olmadan internet üzerinden, abonelik modeliyle kullanılmasıdır. Güncellemeler ve yedekleme otomatiktir.
API Entegrasyonu
İki yazılımın veri alışverişi yapmasını sağlayan programlama arayüzüdür. Banka, e-fatura ve diğer sistemlerle bağlantı kurar.
Rol Bazlı Yetkilendirme
Kullanıcıların görev/rolüne göre sistemde hangi verilere erişebileceğinin belirlenmesidir (RBAC). Veri güvenliğinin temelidir.
KVKK
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu; kişisel verilerin işlenmesi ve saklanmasına ilişkin Türkiye mevzuatıdır. ERP sistemleri KVKK uyumlu olmalıdır.

Bu Terimleri Pratiğe Dökün

Hakediş, puantaj, tevkifatlı e-fatura ve şantiye maliyet takibi — hepsi tek platformda. Parsek ERP'yi 14 gün ücretsiz deneyin.