Kaza sıklık ve ağırlık oranı nasıl hesaplanır?
- Toplam çalışma saati: Çalışan sayısı × çalışan başına aylık saat × ay sayısı. Biliniyorsa gerçek toplam saat doğrudan girilir.
- Kaza sıklık oranı: İş kazası sayısı × 1.000.000 / toplam çalışma saati — bir milyon çalışma saatinde kaç kaza olduğu.
- Kaza ağırlık oranı: Kayıp gün × 1.000.000 / toplam çalışma saati — bir milyon çalışma saatinde kaybedilen gün.
- LTIFR (kayıp günlü kaza sıklığı): Kayıp günlü kaza sayısı × 1.000.000 / toplam çalışma saati.
- TRIR (kaydedilebilir olay oranı): Kaza sayısı × 200.000 / toplam çalışma saati.
Örnek: 100 çalışan, 12 ay, aylık 195 saat → 234.000 saat. 3 kaza için sıklık oranı 3 × 1.000.000 / 234.000 = 12,82.
Bu oranlar Türk mevzuatında tanımlı yükümlülük değildir; işyerleri arasında ve yıllar içinde karşılaştırma için kullanılan performans göstergeleridir. Karşılaştırma yaparken aynı formül tabanını (1.000.000 ya da 200.000 saat) kullanın.
Sık sorulan sorular
Kaza sıklık oranı neyi gösterir?
Bir milyon çalışma saatinde kaç iş kazası olduğunu gösterir. Çalışan sayısı farklı işyerlerini ya da yılları karşılaştırmayı sağlar.
Ağırlık oranı ile sıklık oranı farkı nedir?
Sıklık oranı kaza sayısına, ağırlık oranı kazaların yol açtığı kayıp güne bakar. Az ama ağır kazalar ağırlık oranını yükseltir.
LTIFR ve TRIR nedir?
LTIFR yalnız iş günü kaybına yol açan kazaları milyon saat bazında sayar. TRIR bütün kazaları 200.000 saat bazında sayar; uluslararası raporlamada yaygındır.
Bu oranlar yasal bir zorunluluk mu?
Hayır. Mevzuatta bu formüller tanımlı değildir. İş kazasını SGK'ya 3 iş günü içinde bildirmek ise zorunludur; oranlar yalnız performans izlemek içindir.
Toplam çalışma saatini nasıl bulurum?
En doğrusu puantaj ya da bordrodaki fiilî çalışma saatidir. Bilinmiyorsa ortalama çalışan sayısı × aylık saat × ay ile yaklaşık hesaplanır.
Kaynaklar
- Parsek İSG performans göstergeleri (KPI) formülleri — mevzuat formülü değildir
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu md.14 (iş kazası kayıt ve bildirimi)
Son güncelleme: 2026-11-06. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; resmî işlem öncesi mali müşavir / İSG profesyoneli ile doğrulayın.